Mechacenie się ubrań – jak mu zapobiec?

Nowa bluza wygląda świetnie, sweter jest miękki, spodnie mają idealny kolor i wszystko jest w porządku… do czasu, aż na materiale zaczynają pojawiać się małe kulki.

Mechacenie ubrań potrafi sprawić, że nawet stosunkowo nowa rzecz wygląda na mocno zużytą. Najczęściej zauważamy je na swetrach, bluzach, spodniach, płaszczach albo w miejscach, w których materiał regularnie o coś ociera. I wtedy pojawia się pytanie: czy z ubraniem jest coś nie tak?

Niekoniecznie.

Mechacenie tkanin, nazywane także pillingiem, jest naturalnym zjawiskiem związanym między innymi z tarciem włókien. Wystające włókna zaczynają się ze sobą splątywać i z czasem tworzą charakterystyczne kulki na powierzchni materiału. Dużo zależy od rodzaju włókien, konstrukcji tkaniny, sposobu użytkowania i oczywiście pielęgnacji.

Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach można znacznie ograniczyć mechacenie ubrań. Trzeba tylko wiedzieć, co rzeczywiście pomaga, a co jest kolejnym internetowym sposobem, który może bardziej zaszkodzić niż pomóc.

Co powoduje mechacenie się ubrań?

Najprościej mówiąc: tarcie.

Materiał ociera się o materiał, ciało, kurtkę, torbę, fotel czy pas bezpieczeństwa. Część włókien zaczyna wychodzić na powierzchnię, następnie splątuje się i powstają charakterystyczne kulki.

Dlatego mechacenie często pojawia się właśnie pod pachami, na rękawach, bokach bluzy, w okolicy bioder czy na udach. Są to miejsca, które podczas normalnego użytkowania cały czas pracują. Ale samo noszenie ubrania to tylko część problemu.

Do mechacenia mogą przyczyniać się również częste pranie, zbyt agresywny program, przeładowana pralka albo wrzucenie delikatnej bluzy czy swetra razem z rzeczami wyposażonymi w zamki, rzepy i inne szorstkie elementy.

Dlatego pytanie „dlaczego ubrania się mechacą w pralce?” ma całkiem prostą odpowiedź: podczas prania ubrania cały czas poruszają się i ocierają o siebie. Im bardziej intensywny cykl i im większe tarcie, tym mocniej pracuje powierzchnia materiału.

Czy mechacenie oznacza słabą jakość ubrania?

Nie zawsze. To jeden z największych mitów związanych z pillingiem odzieży. Oczywiście jakość włókna, przędzy i samej tkaniny ma znaczenie, ale nawet bardzo dobre materiały mogą się mechacić. Dotyczy to także wełny, kaszmiru czy innych włókien, które trudno byłoby automatycznie uznać za materiały niskiej jakości.

Kulki na swetrze nie muszą oznaczać, że kupiliśmy zły produkt. Znacznie ważniejsze jest to, jak szybko się pojawiają, jak intensywne są i jak tkanina zachowuje się po dłuższym użytkowaniu.

Jakie tkaniny mechacą się najbardziej?

Tu nie ma jednej prostej odpowiedzi. Mechacić mogą się zarówno włókna naturalne, jak i syntetyczne. Pilling może pojawić się na wełnie, bawełnie, rayonie, poliestrze czy tkaninach będących mieszanką kilku różnych włókien. Różnica polega między innymi na tym, jak powstałe kulki zachowują się później na materiale.

Włókna syntetyczne, takie jak poliester, są stosunkowo mocne. Jeśli więc dojdzie do splątania włókien, powstałe kulki mogą mocniej trzymać się powierzchni materiału. Sam poliester jest włóknem trwałym i odpornym na ścieranie, ale pilling nadal może się na nim pojawiać.

Wełna również może się mechacić, szczególnie w miejscach intensywnego tarcia. To dlatego mechacenie swetrów tak często zauważamy właśnie pod pachami i na bokach.

Nie warto więc patrzeć wyłącznie na skład metki i zakładać, że jeden konkretny rodzaj materiału nigdy się nie zmechaci.

Jeśli interesuje Cię temat włókien trochę szerzej, warto tutaj przypomnieć o naszym wpisie Rayon co to za materiał?, w którym dokładniej wyjaśniamy, czym różnią się włókna naturalne, syntetyczne i regenerowane.

Jak zapobiec mechaceniu się ubrań?

Najlepiej zacząć jeszcze zanim pierwsze kulki pojawią się na powierzchni materiału. I nie chodzi o zakup specjalnego preparatu za kilkadziesiąt złotych. Największą różnicę zwykle robi zwyczajna pielęgnacja.

Przede wszystkim sprawdzaj metkę. Brzmi banalnie, ale temperatura prania, sposób suszenia czy możliwość korzystania z suszarki naprawdę zależą od konkretnego materiału.

Druga rzecz to pranie ubrań na lewej stronie. Dzięki temu podczas cyklu najbardziej widoczna zewnętrzna powierzchnia ubrania jest trochę mniej narażona na kontakt z pozostałymi rzeczami.

Trzecia sprawa to oddzielanie rzeczy delikatnych od tych, które mogą mocno o nie trzeć. Scrubs naprawdę nie potrzebuje podczas prania towarzystwa jeansów z metalowym zamkiem, bluzy z dużym rzepem i ręczników.

Pomaga również niewypełnianie pralki do granic możliwości. Ubrania powinny mieć miejsce, aby swobodnie poruszać się podczas prania.

Podobną zasadę stosujemy przy pielęgnacji odzieży medycznej. We wpisie Higiena odzieży medycznej. Jak dbać o odzież medyczną? zwracaliśmy uwagę między innymi na nieprzeładowywanie pralki, odpowiednie dobieranie środków piorących i stosowanie temperatury zgodnej z metką.

Jak prać ubrania, żeby się nie mechaciły?

Nie istnieje jeden „program przeciw mechaceniu”. Znacznie lepiej dopasować sposób prania do ubrania.

Delikatne rzeczy warto prać na programach przeznaczonych dla delikatnych tkanin, z ograniczonym wirowaniem i zgodnie z instrukcją producenta. Duże znaczenie ma również sortowanie. Nie tylko według kolorów.

Jeżeli zależy Ci na trwałości ubrań, warto brać pod uwagę także ich strukturę. Miękka dzianina, cienka bluza czy kaszmirowy sweter mogą nie najlepiej znosić kontakt z grubym jeansem albo rzeczami posiadającymi wystające elementy.

Dobrym rozwiązaniem może być również woreczek do prania. Nie sprawi magicznie, że materiał nigdy się nie zmechaci, ale może ograniczyć bezpośrednie tarcie delikatnej rzeczy o inne ubrania i elementy bębna.

Szczególnie warto o nim pomyśleć w przypadku delikatnych swetrów, dzianin czy niewielkich elementów garderoby.

W jakiej temperaturze prać ubrania, aby się nie mechaciły?

Nie ma jednej temperatury odpowiedniej dla wszystkich materiałów. I to naprawdę ważne.

• 30°C nie jest automatycznie najlepsze dla każdego ubrania, tak samo jak 40°C nie musi być dla niego złe. Najważniejsza informacja znajduje się na metce.
• Jeżeli producent zaleca pranie w niskiej temperaturze i delikatnym cyklu, nie ma sensu ustawiać bardziej agresywnego programu „na wszelki wypadek”.

W przypadku mieszanek zawierających elastan czy inne włókna wrażliwe na wysoką temperaturę zbyt intensywna pielęgnacja może wpływać także na inne właściwości materiału. Więcej o samym elastanie i jego pielęgnacji pisaliśmy we wpisie Czy elastan to dobry materiał?.

Czy suszarka powoduje mechacenie się ubrań?

Może zwiększać zużycie powierzchni niektórych materiałów, ponieważ również podczas suszenia ubrania przemieszczają się i ocierają o siebie. Nie oznacza to jednak, że każda rzecz wrzucona do suszarki automatycznie się zmechaci.

Ponownie wracamy więc do tej samej zasady: sprawdź metkę. Jeżeli producent pozwala na suszenie mechaniczne, wybierz zalecane parametry. Jeżeli nie, lepiej nie testować odporności ulubionego swetra.

Przy delikatnych materiałach często dobrym rozwiązaniem jest spokojne suszenie bez intensywnego działania mechanicznego. W przypadku części swetrów szczególnie ważne może być suszenie na płasko, żeby mokry materiał dodatkowo się nie rozciągał.

Jak zapobiec mechaceniu się swetrów?

Swetry zasługują tutaj na osobny fragment, bo to właśnie przy nich problem pojawia się wyjątkowo często.

Wełna merynosowa, klasyczna wełna czy kaszmir mogą z czasem tworzyć drobne kulki, szczególnie w miejscach intensywnego tarcia. Nie oznacza to automatycznie wady produktu. Jeżeli chcesz ograniczyć mechacenie swetrów, zwróć uwagę nie tylko na pranie, ale również na samo użytkowanie.

Torba noszona codziennie pod pachą, szorstka kurtka założona na kaszmirowy sweter czy wielogodzinne opieranie przedramion o biurko powodują regularne tarcie dokładnie w tych samych miejscach.

I jeszcze jedna rzecz: wełny nie trzeba automatycznie prać po każdym założeniu. Jeżeli ubranie nie jest zabrudzone i pozwala na to sposób jego użytkowania, ograniczenie niepotrzebnych cykli prania również zmniejsza ilość działania mechanicznego na materiał. Woolmark zwraca uwagę, że właściwości wełny pozwalają na rzadsze pranie niż w przypadku wielu innych ubrań.

Jak zapobiec mechaceniu bluz bawełnianych?

Bawełna również może się mechacić. Szczególnie jeżeli materiał jest miękki, ma bardziej puszystą powierzchnię albo cały czas ociera się w tych samych miejscach. W przypadku bluz warto przede wszystkim prać je na lewej stronie, nie łączyć z bardzo szorstkimi rzeczami i unikać niepotrzebnie mocnego programu.

Zwróć też uwagę na to, co nosisz na bluzie.

Pasek torby, plecak czy szorstka kurtka mogą przez kilka godzin dziennie pracować dokładnie w jednym miejscu. Jeżeli po pewnym czasie mechacenie pojawia się wyłącznie na jednym ramieniu albo przy boku, przyczyny warto szukać właśnie tutaj.

Jak usunąć mechacenie z ubrań?

Jeżeli kulki już się pojawiły, ubrania zazwyczaj nie trzeba od razu spisywać na straty.

Jednym z najwygodniejszych rozwiązań jest golarka do ubrań, nazywana również trymerem do tkanin. Urządzenie delikatnie ścina wystające z powierzchni materiału kulki. W przypadku odpowiednio dobranych tkanin może bardzo szybko poprawić wygląd ubrania. Nie znaczy to jednak, że można mocno dociskać golarkę i kilka razy przejechać po tym samym miejscu.

Materiał powinien leżeć płasko, urządzenie warto prowadzić spokojnie, a przy delikatnej tkaninie najlepiej najpierw sprawdzić działanie w mało widocznym miejscu.

Czy golarka do ubrań niszczy materiał?

Używana prawidłowo nie powinna, ale jak każde urządzenie mechaniczne może uszkodzić materiał, jeśli będziemy używać jej zbyt agresywnie.

Szczególną ostrożność zachowaj przy luźnych dzianinach, dekoracyjnych splotach, haftach, bardzo cienkich materiałach i miejscach znajdujących się bezpośrednio przy szwach.

Nie próbuj też „wygolić” materiału idealnie na gładko.

Celem jest usuwanie kulek z ubrań, a nie ścinanie kolejnych włókien tworzących samą powierzchnię tkaniny.

Jak usunąć mechacenie z ubrań domowym sposobem?

W internecie znajdziesz mnóstwo metod. Maszynki do golenia, gąbki kuchenne, pumeks, taśmy klejące, a czasami nawet papier ścierny.

• Zwykła maszynka do golenia może przeciąć materiał.
• Szorstka gąbka albo pumeks mogą natomiast usuwać nie tylko kulki, ale również część prawidłowej powierzchni włókien.

Jeżeli nie masz golarki do ubrań, przy pojedynczych kulkach bezpieczniejsze będzie delikatne usunięcie ich ręcznie albo użycie grzebienia przeznaczonego do konkretnego rodzaju tkaniny. Przy drogim kaszmirowym swetrze eksperyment z maszynką jednorazową raczej nie jest oszczędnością.

Czy płyn do płukania zapobiega mechaceniu?

• To kolejny przypadek, w którym odpowiedź brzmi: to zależy od materiału.
• Nie warto wychodzić z założenia, że duża ilość płynu automatycznie „wygładzi” każde włókno i zatrzyma pilling.

Dlatego zamiast szukać jednego najlepszego środka przeciw mechaceniu tkanin, lepiej używać detergentu przeznaczonego do konkretnego rodzaju materiału i trzymać się zaleceń producenta.

Przy wełnie odpowiednim wyborem może być łagodny, neutralny środek do prania wełny.

Co zrobić, żeby ubrania dłużej wyglądały jak nowe?

Nie potrzebujesz skomplikowanego systemu.

Najwięcej daje kilka prostych nawyków: pranie zgodnie z metką, odwracanie delikatnych rzeczy na lewą stronę, rozsądne sortowanie, ograniczenie mocnego tarcia, nieprzeładowywanie pralki i prawidłowe suszenie.

Dopiero później warto myśleć o dodatkowych środkach czy akcesoriach.

To zresztą zasada, która sprawdza się nie tylko przy swetrach. Trwałość odzieży bardzo często zależy od tego, co dzieje się z nią już po zakupie.

W przypadku intensywnie używanych ubrań roboczych ma to szczególne znaczenie. Scrubsy mogą być prane znacznie częściej niż zwykłe ubrania noszone na co dzień, dlatego właściwa pielęgnacja pomaga dłużej utrzymać kolor, kształt i wygląd materiału. Więcej praktycznych zasad znajdziesz w naszym poradniku dotyczącym higieny i pielęgnacji odzieży medycznej.

Jak zapobiec mechaceniu ubrań? Najważniejsza zasada:

Nie da się zagwarantować, że każde ubranie przez wiele lat pozostanie idealnie gładkie.

Materiał jest używany, pracuje, ociera się i przechodzi kolejne prania. To normalne.

Możemy jednak mocno ograniczyć pilling, jeżeli dopasujemy sposób pielęgnacji do konkretnej tkaniny.

Zacznij od metki. Pierz delikatniejsze ubrania na lewej stronie. Nie łącz ich ze wszystkim, co akurat znajduje się w koszu na pranie. Ogranicz mocne tarcie, a jeśli pojedyncze kulki już się pojawią, usuń je odpowiednim narzędziem.

Czasami właśnie tak proste rzeczy decydują o tym, czy po kilkunastu praniach ubranie nadal wygląda dobrze.

Mechacenie ubrań FAQ

Jak zapobiec mechaceniu się ubrań?

Najważniejsze jest ograniczenie nadmiernego tarcia. Pomaga pranie zgodnie z metką, odwracanie delikatnych ubrań na lewą stronę, odpowiednie sortowanie, nieprzeładowywanie pralki oraz delikatna pielęgnacja.

Co powoduje mechacenie się ubrań?

Pilling powstaje, gdy wystające włókna pod wpływem tarcia plączą się ze sobą i tworzą niewielkie kulki na powierzchni tkaniny. Może dochodzić do tego podczas noszenia, prania i suszenia.

Jak usunąć mechate kulki z ubrania?

Najwygodniejszym rozwiązaniem jest golarka do ubrań. Przy delikatnych tkaninach można również użyć odpowiedniego grzebienia albo pojedyncze kulki ostrożnie usunąć ręcznie.

Czy golarka do ubrań skutecznie usuwa mechacenie?

Tak. Golarka lub trymer do tkanin usuwa powstałe na powierzchni kulki i może wyraźnie poprawić wygląd ubrania. Trzeba jednak używać jej delikatnie, szczególnie na cienkich tkaninach i luźnych dzianinach.

Czy woreczek do prania zapobiega mechaceniu?

Nie gwarantuje całkowitego braku pillingu, ale ogranicza bezpośredni kontakt delikatnego ubrania z innymi rzeczami podczas prania. Może więc być dodatkowym elementem ochrony delikatnych tkanin.

Jak dbać o ubrania z wełny, żeby się nie mechaciły?

Warto ograniczać tarcie, prać ubrania zgodnie z metką, odwracać je na lewą stronę i używać delikatnych środków przeznaczonych do wełny.

Czy każde mechacenie oznacza słabą jakość materiału?

Nie. Pilling może występować zarówno w tańszych, jak i wysokiej jakości materiałach. Na jego powstawanie wpływa rodzaj i długość włókien, konstrukcja materiału, tarcie oraz sposób użytkowania i pielęgnacji.